Wat is een open glasvezelnetwerk (open access), en wat merk jij ervan?
Door Marthijn de VriesBijgewerkt op 7 min lezen
Op een open glasvezelnetwerk verhuurt de netwerkeigenaar toegang aan meerdere providers, zodat jij je provider los van de kabel kiest. Hoe open netwerken werken (actief en passief), welke Nederlandse netwerken open zijn, waarom Ziggo dat niet is en wat het betekent voor prijs, snelheid en storingen.
Kort antwoord
Een open glasvezelnetwerk is een netwerk waarop de eigenaar toegang verhuurt aan meerdere internetproviders, zodat je op één en dezelfde glasvezelaansluiting uit verschillende aanbieders kunt kiezen. Voor jou betekent dat keuze en concurrentie op prijs, zonder dat er een nieuwe kabel hoeft te komen als je overstapt. In Nederland zijn de glasvezelnetwerken van KPN en Glaspoort, DELTA en Open Dutch Fiber open, al verschilt het aantal providers per netwerk en per adres. Het kabelnetwerk van Ziggo is niet open: de rechter bevestigde in februari 2026 dat de ACM Ziggo daar niet toe hoeft te verplichten.
Hoe werkt een open netwerk?
Een open netwerk scheidt twee rollen: de netwerkeigenaar legt en beheert de glasvezel, de provider verkoopt jou het abonnement. De provider betaalt de eigenaar een vergoeding per aansluiting en regelt zelf prijzen, modems, tv-pakketten en klantenservice. Dat heet wholesale.
Er zijn twee manieren waarop een provider toegang krijgt:
| Model | Hoe het werkt | Wat de provider zelf bepaalt | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
| Actieve toegang (bitstream) | De eigenaar beheert ook de apparatuur en levert de provider een dataverbinding | Prijs, modem, tv, service; snelheden binnen wat de eigenaar aanbiedt | KPN Wholesale Broadband Access (WBA) en VULA |
| Passieve toegang (ontbundelde vezel) | De provider huurt de kale vezel en plaatst eigen apparatuur in de wijkcentrale | Ook de techniek en de maximale snelheid | KPN ODF-access FttH |
Bronnen: KPN Wholesale, verbrede vrijwillige aanbod en KPN ODF-access. KPN biedt deze toegang in een aanbod met een looptijd van zeven jaar aan; bij VULA plaatst een provider apparatuur op maximaal 161 locaties.
Het model verklaart waarom snelheden per provider op hetzelfde netwerk kunnen verschillen. Een provider met eigen apparatuur in de centrale kan hogere snelheden bieden dan de eigenaar zelf; zo kon Odido op delen van het KPN-netwerk al boven 1 Gbit/s leveren toen KPN daar nog oude apparatuur had. Zie wat is XGS-PON?.
Welke netwerken in Nederland zijn open?
De drie grote glasvezelnetwerken zijn open, het grote kabelnetwerk niet:
- KPN en Glaspoort: het grootste glasvezelnetwerk, met de meeste providers, zoals KPN, Odido, Youfone, Freedom Internet en Budget Thuis.
- DELTA Fiber: open, onder meer voor Odido en Budget Thuis. Odido levert daar tot 2 Gbit/s.
- Open Dutch Fiber (ODF): verkoopt zelf geen abonnementen, alleen toegang aan providers zoals Odido (Odido). Vanaf begin 2027 levert ook DELTA via ODF.
- Ziggo (kabel): niet open. De ACM besloot in december 2023 geen toegangsverplichting op te leggen; het College van Beroep voor het bedrijfsleven liet dat op 10 februari 2026 in stand, ook voor Amsterdam (Rechtspraak). Hollandsnieuwe levert wel internet over Ziggo, maar hoort bij hetzelfde bedrijf.
Welke providers er precies op jouw netwerk actief zijn, staat per netwerk in welke providers kan ik kiezen op mijn glasvezelnetwerk?. De postcodecheck op Kiesbeter internet laat de actuele keuze op jouw adres zien.
Wat merk jij van een open netwerk?
Vooral meer keuze. Op een open netwerk kun je overstappen zonder monteur of graafwerk: de nieuwe provider zet de dienst over dezelfde vezel aan. Andere gevolgen:
- Prijs: meerdere providers op één kabel concurreren op prijs, acties en service. Vergelijk de gemiddelde prijzen in de prijsindex.
- Kwaliteit: de glasvezel is voor iedereen dezelfde, dus het verschil zit in de modem, de apparatuur in de centrale en de klantenservice.
- Storingen: ligt de storing in het netwerk zelf, bijvoorbeeld een kapotte kabel in de straat, dan hebben klanten van alle providers er last van. Je meldt de storing altijd bij je eigen provider, niet bij de netwerkeigenaar. Zie storing checken per provider.
- Overstappen: de overstapservice regelt het opzeggen van je oude abonnement; zie hoe werkt de overstapservice?.
Waarom niet elk netwerk open is
Een netwerkeigenaar die ook zelf abonnementen verkoopt, heeft weinig reden om concurrenten toe te laten. Daarom houdt de ACM toezicht. Op Europees niveau stimuleert de Gigabit Infrastructure Act het delen van infrastructuur; zie wat de Gigabit Infrastructure Act betekent.
Maakt het uit of je straat een open netwerk krijgt?
Ja. Komt er glasvezel in je straat, dan bepaalt het type netwerk hoeveel providers je later kunt kiezen. Bij een open netwerk heb je die keuze ook na het eerste contract. Een aanlegpartij vraagt vaak om een abonnement af te sluiten voordat de schop de grond ingaat; lees vooraf glasvezel in je straat: moet je tekenen?.
Twee netwerken in dezelfde straat kan ook, maar dat betekent dubbel graafwerk. Daarom zoeken netwerkbedrijven steeds vaker samenwerking op één open netwerk. Wat glasvezel zelf is, lees je in wat is glasvezel?.
Veelgestelde vragen
Een glasvezelnetwerk waarop de eigenaar toegang verhuurt aan meerdere internetproviders. Jij kiest je provider los van wie de kabel heeft aangelegd, en kunt overstappen zonder nieuwe aansluiting.
Ja. KPN biedt andere providers toegang via actieve diensten (WBA en VULA) en via passieve toegang tot de vezel (ODF-access). Daardoor leveren onder meer Odido, Youfone, Freedom Internet en Budget Thuis op het KPN-netwerk.
Het kabelnetwerk van Ziggo is niet open. De ACM besloot in december 2023 om Ziggo geen toegangsverplichting op te leggen, en het College van Beroep voor het bedrijfsleven bevestigde dat op 10 februari 2026. Alleen hollandsnieuwe, dat bij hetzelfde bedrijf hoort, levert over het Ziggo-netwerk.
De kabel is dezelfde, dus de basiskwaliteit ook. Verschillen zitten in het modem, de apparatuur die de provider eventueel zelf in de wijkcentrale heeft, de maximale snelheid die de provider aanbiedt en de klantenservice.
Geschreven door
