WhatsApp-fraude 'Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer': herkennen en wat je doet
Door Lisa van den BergBijgewerkt op 6 min lezen
Een appje van een onbekend nummer van 'je kind' dat snel een rekening moet betalen: dat is hulpvraagfraude, ook wel vriend-in-noodfraude. Hoe het werkt, hoeveel mensen ermee te maken krijgen, hoe je het met één telefoontje ontmaskert en wat je doet als je al hebt betaald.
Kort antwoord
Stand per 29 september 2026: krijg je een appje van een onbekend nummer van "je kind" of een vriend met een nieuw nummer en een dringend betaalverzoek, bel dan eerst het oude, bekende nummer. Klopt het niet, dan is het vrijwel zeker hulpvraagfraude (vriend-in-noodfraude). Volgens onderzoek van Alert Online (oktober 2024) werd 30 procent van de Nederlanders in een jaar benaderd, en de schade is gemiddeld meer dan €2.000 per slachtoffer (Consumentenbond). Maak nooit geld over op basis van alleen een appje. Heb je al betaald? Bel je bank, doe aangifte (dat kan online) en meld het bij de Fraudehelpdesk.
Hoe werkt 'Hoi mam'-fraude?
De oplichter doet zich via WhatsApp voor als een bekende die "een nieuw nummer" heeft, en vraagt na een paar berichten om snel een rekening te betalen. De politie noemt het hulpvraagfraude of vriend-in-noodfraude (politie.nl). Het verloop is bijna altijd hetzelfde:
- Opening: "Hoi mam/pap, dit is mijn nieuwe nummer, mijn telefoon is kapot. Sla je dit nummer op?"
- Vertrouwen: een echte foto van je kind of vriend als profielfoto, soms van sociale media gehaald.
- Probleem: "Ik kan niet internetbankieren op deze telefoon, en ik moet vandaag nog een rekening betalen."
- Betaalverzoek: een rekeningnummer op een onbekende naam, vaak met een tweede of derde verzoek erachteraan.
- Uitvlucht als je wilt bellen: "mijn microfoon doet het niet" of "ik zit in een vergadering".
Een variant is dat een account van iemand die je kent is overgenomen; dan komt het bericht wél van het bekende nummer. Hoe dat gebeurt, lees je in WhatsApp-account overgenomen via een verificatiecode.
Hoe vaak komt WhatsApp-fraude voor?
Heel vaak als poging, minder vaak met succes. De cijfers:
| Cijfer | Waarde | Bron en periode |
|---|---|---|
| Nederlanders benaderd voor WhatsApp-fraude | 30% | Alert Online, midden 2023 tot midden 2024 (via Consumentenbond) |
| Gemiddelde schade per slachtoffer | meer dan €2.000 | Consumentenbond |
| Vriend-in-noodgevallen via een nepbericht (app of sms) | 98% | CBS, 2024 |
| Vriend-in-noodgevallen via een gekloonde stem | 2% | CBS, 2024 |
| Totaal meldingen bij de Fraudehelpdesk | 53.019 | eerste helft 2026 (Fraudehelpdesk) |
De Fraudehelpdesk zag in de eerste helft van 2026 dat phishing via WhatsApp licht toenam, terwijl sms-phishing afnam (Fraudehelpdesk). Het kanaal verandert, de truc niet: haast plus een betaalverzoek.
Hoe ontmasker je de oplichter?
Met één telefoontje naar het nummer dat je al had. Dat is de snelste en betrouwbaarste check. Verder helpt:
- Een controlevraag die alleen de echte persoon kan beantwoorden, zoals de naam van het eerste huisdier. Niet iets wat op Facebook of Instagram staat.
- Een spraakbericht vragen. Let op: een stem kan tegenwoordig worden nagemaakt; zie stemfraude met AI herkennen.
- Letten op de naam bij het rekeningnummer. Een betaling naar een onbekende naam is een rode vlag. Je bank-app laat bij de meeste overboekingen zien of naam en rekening bij elkaar passen.
- Afspraken in de familie: spreek af dat niemand geld overmaakt zonder eerst gebeld te hebben (Consumentenbond).
Zet het onbekende nummer niet meteen in je contacten
Zolang je het nummer niet hebt opgeslagen, toont WhatsApp het als onbekend. Dat helpt je om alert te blijven. Rapporteer en blokkeer het nummer in WhatsApp zodra je zeker weet dat het nep is.
Hoe maak je jezelf en je familie minder kwetsbaar?
Door je account te beveiligen en afspraken te maken, vooral met ouders en grootouders. Praktisch:
- Tweestapsverificatie aan in WhatsApp (Instellingen, Account, Verificatie in twee stappen). Dan kan niemand je account met alleen een sms-code overnemen.
- Beveilig je voicemail met een pincode, zodat oplichters de verificatiecode niet via je voicemail kunnen afluisteren (Consumentenbond). Gebruik je voicemail niet, zet hem dan uit: voicemail uitzetten per provider.
- Profielfoto alleen voor contacten zichtbaar maken, zodat oplichters die minder makkelijk kunnen kopiëren.
- Oefen het scenario met familie: wat doe je als "ik" van een nieuw nummer app?
Wat doe je als het al gebeurd is?
Heb je al geld overgemaakt, handel dan meteen; soms kan de bank een betaling nog tegenhouden.
- Bel direct je bank en vraag of de betaling kan worden teruggehaald of geblokkeerd. Geef het rekeningnummer van de ontvanger door.
- Maak screenshots van het hele gesprek, het nummer en de betaalgegevens, voordat je iets verwijdert (Consumentenbond).
- Doe aangifte bij de politie. Voor hulpvraagfraude kan dat online (politie.nl), of bel 0900-8844.
- Meld het bij de Fraudehelpdesk via 088-786 73 72 of fraudehelpdesk.nl.
- Rapporteer en blokkeer het nummer in WhatsApp, en waarschuw de persoon voor wie de oplichter zich uitgaf.
- Let op vervolgfraude: kort daarna bellen soms nepbankmedewerkers die zeggen dat ze je geld terug kunnen halen. Lees spoofing: gebeld door 'je bank'.
Schaam je niet
De Fraudehelpdesk benadrukt dat oplichting zo professioneel is dat het iedereen kan overkomen, en roept op om altijd te melden (Fraudehelpdesk, jaarcijfers 2025).
Veelgestelde vragen
Een vorm van hulpvraagfraude (vriend-in-noodfraude): een oplichter appt vanaf een onbekend nummer, doet zich voor als je kind of een vriend met een nieuw nummer en vraagt je snel een rekening te betalen.
Bel het oude, bekende nummer. Neemt je kind op en weet het van niets, dan is het nep. Kun je niemand bereiken, maak dan niets over en stel een controlevraag die alleen de echte persoon kan beantwoorden.
Ja, de politie heeft een online aangifteformulier voor hulpvraagfraude. Je kunt ook bellen met 0900-8844. Meld het daarnaast bij de Fraudehelpdesk.
Dat is niet zeker, omdat je de betaling zelf hebt gedaan. Bel zo snel mogelijk je bank: hoe eerder, hoe groter de kans dat het geld nog kan worden tegengehouden.