Telemarketingverbod 2026: zo herken je een nepbeller of nep-sms van je provider

Per september 2026 geldt een opt-in voor telemarketing: sinds 1 juli 2026 mag een bedrijf je alleen voor verkoop bellen als je daar uitdrukkelijk toestemming voor gaf, met uitzonderingen voor goede doelen, loterijen en uitgevers. Een onverwacht verkoopgesprek van "je provider" is dus verdacht. Sinds het Odido-datalek van februari 2026 gebruiken oplichters gelekte gegevens voor nepcompensatie. Hang op, bel zelf het officiële nummer en meld het bij de Fraudehelpdesk.

Sinds 1 juli 2026 mogen bedrijven je alleen nog bellen om iets te verkopen als je daar zelf uitdrukkelijk toestemming voor hebt gegeven. Dat geldt ook voor je huidige provider en voor bedrijven waar je vroeger klant was. Tot die datum mochten bedrijven hun (oud-)klanten nog bellen zonder aparte toestemming; die uitzondering is vervallen (Kassa).

• Uitzonderingen: goede doelen, loterijen die geld aan goede doelen afdragen, en uitgevers van kranten en tijdschriften mogen hun bestaande en oud-klanten nog bellen. Ook zij moeten je van hun lijst halen als je daarom vraagt.
• Verantwoordelijkheid: het bedrijf dat een callcenter inhuurt, is zelf verantwoordelijk voor overtredingen, niet alleen het callcenter.
• Toezicht: de ACM controleert extra en kan boetes of dwangsommen opleggen. Energie- en telecombedrijven zorgden tot nu toe voor de meeste klachten.
• Jouw rechten: je kunt gegeven toestemming altijd intrekken, ook tijdens het gesprek. Zeg "Ik wil niet meer gebeld worden", dan moet het bedrijf je nummer direct uit de bellijst halen (ACM). Je kunt een bedrijf ook schriftelijk vragen je gegevens niet meer te gebruiken.
• Geen totaal belverbod: telefonische verkoop blijft toegestaan als je vooraf toestemming gaf.

Word je toch gebeld zonder dat je toestemming gaf? Meld het bij ConsuWijzer, het loket van de ACM.

Omdat echte providers je nu alleen nog voor verkoop mogen bellen als je daar toestemming voor gaf, is een onverwacht verkoopgesprek een rode vlag. Dat maakt het verschil tussen een echte en een nepbeller duidelijker. Maar oplichters trekken zich niets van de regels aan, en ze beschikken steeds vaker over echte klantgegevens.

In februari 2026 werd Odido, inclusief het merk Ben, getroffen door een datalek bij ruim 6 miljoen klanten. Nadat Odido weigerde losgeld te betalen, publiceerde de hackersgroep begin maart gegevens online. Volgens XGN volgden er meerdere oplichtingsgolven:

• Nepcompensatie per telefoon: een computerstem die zich voordoet als Odido, een "compensatie" belooft en je vraagt een toets in te drukken om met een medewerker te praten. Die probeert vervolgens toegang tot je bankrekening te krijgen.
• Nepcompensatiesite: een website waar je zogenaamd compensatie kon aanvragen, maar eerst €50 moest betalen.

Volgens de berichtgeving is er geen officiële compensatieregeling van Odido. Een telefoontje of bericht dat compensatie belooft, is dus vrijwel zeker nep.

Je herkent een nepbeller of nep-sms vooral aan haast, aan verzoeken om codes of betalingen, en aan contact waar je niet om hebt gevraagd. Een vergelijking:

Let vooral op die laatste rij: het nummer op je scherm bewijst niets. Oplichters kunnen het echte nummer van je provider of bank laten verschijnen. Meer voorbeelden staan in phishing herkennen bij bank, telecom en energie.

De trucs die rond telecom het vaakst voorkomen, spelen in op iets wat je herkent: je provider, een datalek of een rekening. Dit zijn de bekendste varianten:

• Nepcompensatie na een datalek: "Je hebt recht op een vergoeding, druk op 1." Er is geen vergoeding, wel een poging om je bankgegevens te krijgen.
• Nep-sms over een betaling of boete: een bericht dat je een openstaand bedrag of een boete moet betalen via een link, soms zogenaamd namens een overheidsinstantie zoals het CJIB.
• Nieuwe simkaart of eSIM activeren: de beller vraagt om een code die je per sms krijgt. Met die code zet de oplichter jouw nummer over op zijn eigen simkaart. Zie wat is sim-swapping?.
• Contract verlengen of prijsverhoging 'bevestigen': een bericht met een link om een nieuwe prijs of verlenging te accepteren.
• Hulp op afstand: de beller vraagt je een app zoals AnyDesk te installeren om een 'storing' op te lossen.

Een echte provider zal je nooit vragen om een sms-code door te geven of een app voor overname op afstand te installeren.

Hang op of klik niet, en neem zelf contact op via een kanaal dat je vertrouwt. Deze checklist helpt:

1. Hang op of verwijder het bericht. Klik op geen enkele link en druk geen toetsen in.
2. Bel zelf je provider via het nummer op je factuur of op de officiële website, niet via het nummer dat de beller of het bericht noemt.
3. Geef nooit codes, wachtwoorden of bankgegevens aan iemand die jou belt of mailt.
4. Heb je al betaald of gegevens gedeeld? Bel direct je bank om je rekening of pas te laten blokkeren.
5. Meld het bij de Fraudehelpdesk. Ben je geld kwijt, doe dan ook aangifte bij de politie.
6. Gebeld voor verkoop zonder toestemming? Meld het bij ConsuWijzer.

Als je gegevens in een datalek zitten, moet je vooral de komende maanden extra alert zijn, omdat oplichters die gegevens gebruiken om geloofwaardiger over te komen. Een beller die je naam, adres, geboortedatum of klantnummer kent, is daardoor niet automatisch te vertrouwen.

• Wijzig je wachtwoorden bij je provider en overal waar je hetzelfde wachtwoord gebruikte. Zet tweestapsverificatie aan.
• Controleer je Mijn-omgeving op wijzigingen die je niet zelf deed, zoals een nieuw e-mailadres of een aangevraagde simkaart.
• Houd je bankrekening in de gaten op onbekende afschrijvingen.
• Wees extra kritisch op berichten die naar het datalek verwijzen.

Een volledig stappenplan staat in datalek: wat moet je doen?. Vermoed je dat iemand zich als jou voordoet, lees dan identiteitsfraude voorkomen en melden.