Identiteitsfraude in 2026: voorkomen, herkennen en melden
Door Lisa van den BergBijgewerkt op Gepubliceerd op 5 min lezen

Identiteitsfraude is een groeiend probleem. Iemand kan met je BSN, naam en adres abonnementen afsluiten of leningen aanvragen. Dit zijn de stappen om jezelf te beschermen, en wat te doen als het toch gebeurt.
Wat is identiteitsfraude?
Identiteitsfraude is een type oplichting waarbij iemand jouw persoonsgegevens (naam, geboortedatum, BSN, woonadres, kopie ID-bewijs) gebruikt om in jouw naam contracten af te sluiten, leningen aan te vragen of misdrijven te plegen.
Drie veelvoorkomende vormen in Nederland:
- Telecomfraude: dure abonnementen afsluiten in jouw naam, je krijgt rekeningen.
- Lening of creditcard: kortlopende leningen of creditcards onder jouw naam, schulden komen op jouw naam.
- Energie-abonnement: iemand sluit op jouw naam een energiecontract af, bijvoorbeeld voor een ander adres, en jij krijgt de rekening.
Update september 2026: na het datalek bij Odido in februari 2026, waarbij gegevens van ruim 6 miljoen klantaccounts werden buitgemaakt (NOS), is de kans op gerichte phishing en misbruik groter. Zie datalek: wat te doen, spoofing en phishing herkennen.
Hoe bescherm je jezelf vooraf?
- Beveilig je telefoonabonnement: een simpincode beschermt je simkaart bij verlies of diefstal, maar niet tegen sim-swapping. Daartegen helpt een sterk wachtwoord met tweestapsverificatie op je account bij de provider (zie onze gids sim-swapping).
- Maak DigiD veiliger: gebruik de DigiD-app in plaats van alleen een wachtwoord. Met alleen je BSN kan niemand inloggen, maar met een gestolen wachtwoord zonder extra controle wel.
- Beperk wat je deelt op social media: geboortedatum, woonplaats, bedrijfsnaam — al deze info kan worden gebruikt voor 'beveiligingsvragen' in fraude.
- Maak een kopie van je ID slim: met de KopieID-app van de Rijksoverheid. Daarmee zet je het doel en de datum als watermerk op de kopie en scherm je je BSN en pasfoto af. Dat maakt misbruik veel lastiger.
- Vraag jaarlijks een BKR-check op: via Mijn BKR op bkr.nl zie je gratis welke kredieten op jouw naam geregistreerd staan. Staat er iets onbekends tussen? Neem contact op met de kredietverstrekker, doe aangifte en meld het bij het CMI. Zie ook BKR-codering controleren.
- Activeer 2FA op alle belangrijke accounts: via authenticator-app, niet via sms (sms is vatbaar voor sim-swap). Apple, Google, banken, e-mail.
Wat doe je als je slachtoffer bent?
- Doe direct aangifte bij de politie: via politie.nl/aangifte. Aangiftenummer is essentieel voor compensatie en BKR-cleanup.
- Meld het bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI): onderdeel van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens, bereikbaar via 088 900 1000 (werkdagen 9.00–16.30 uur) of rvig.nl/cmi. Het CMI registreert je melding en helpt met vervolgstappen.
- Meld het bij de Fraudehelpdesk: 088 786 73 72. Die geeft advies en brengt fraudepatronen in kaart.
- Neem contact op met alle betrokken partijen: bank, providers, energieleverancier. Vraag direct contractbeveindiging en blokkering.
- BKR-cleanup: een onterechte registratie laat je aanpassen via de kredietverstrekker die hem heeft gemeld. Houd je aangifte bij de hand.
- Vraag zo nodig een nieuw identiteitsbewijs aan: is een kopie van je paspoort of id-kaart in verkeerde handen, dan kun je bij je gemeente een nieuw document aanvragen. Een nieuw BSN kan niet en is volgens de RvIG ook niet nodig: je BSN alleen is weinig waard voor fraudeurs.
Niet alleen
Identiteitsfraude is overweldigend. Vraag hulp bij Slachtofferhulp Nederland (0900-0101) of het CMI. Je staat er niet alleen in.
Veelgestelde vragen
In principe niet: een contract dat je niet zelf hebt afgesloten, hoef je niet na te komen. Met een aangifte en een melding bij het CMI sta je sterk. Het kan wel tijd en herhaalde communicatie kosten voordat alles is rechtgezet.
Vaak via onverwachte facturen of incassobrieven voor diensten die je niet hebt afgesloten. Of via een BKR-check waarop leningen staan die je niet hebt aangevraagd. Of doordat je simkaart ineens geen bereik meer heeft (mogelijk sim-swapping). Bij elk vreemd signaal: meteen onderzoeken.
Nee. Een nieuw BSN aanvragen kan niet, en volgens de RvIG is dat ook niet nodig: een BSN bevat geen persoonsinformatie en is op zichzelf weinig waard. Meld misbruik wel bij het CMI en doe aangifte.
Bij Bureau Krediet Registratie (BKR) staan al je leningen en kredieten geregistreerd. Een gratis BKR-eigeninzicht via bkr.nl laat zien welke leningen op jouw naam staan. Maak dit 1x per jaar. Onbekende leningen? Direct melden bij BKR en politie.
Sommige rechtsbijstand- of pakketverzekeringen bieden hulp of dekking bij identiteitsfraude. Check eerst de voorwaarden van je huidige polissen voordat je iets extra's afsluit; vaak ben je al deels gedekt. Zie ook <a href='/kennisbank/rechtsbijstandverzekering-uitleg' class='text-indigo-700 underline hover:text-indigo-800'>rechtsbijstandverzekering</a>.