Energiecontract kiezen nu de gasprijs hoog is: vast, variabel of dynamisch?
Door Lisa van den BergBijgewerkt op 7 min lezen
De gasprijs op de groothandelsmarkt ging in september 2026 over de €80 per MWh, het hoogste niveau sinds december 2022. Wat betekent dat voor je keuze tussen een vast contract van 1 of 3 jaar, variabel of dynamisch? Een beslistabel per situatie.
Kort antwoord
Bij een hoge en onrustige gasprijs kies je voor zekerheid met een vast contract, of voor flexibiliteit met een variabel contract. Een vast contract zet een hoge prijs vast, maar beschermt je tegen verdere stijgingen. Een variabel contract kun je elke maand opzeggen, zonder opzegvergoeding. Dynamisch past vooral bij huishoudens die hun stroomverbruik kunnen verschuiven. Niemand weet waar de gasprijs heen gaat, dus kies op basis van hoeveel risico je kunt dragen, niet op een voorspelling.
Waarom is gas in september 2026 zo duur?
De Europese groothandelsprijs voor gas, de TTF, ging rond 10 september 2026 over de €80 per MWh. Dat is het hoogste niveau sinds december 2022 (Keuze.nl). Eind juni lag de prijs nog rond de €41. De stijging kwam door onrust rond de aanvoer van vloeibaar gas (LNG) via de Straat van Hormuz. Rond 22 september zakte de prijs weer naar ongeveer €71.
Leveranciers reageren daarop met hun tarieven voor nieuwe contracten. Volgens Keuze.nl verhoogden alle twaalf leveranciers met een vast contract van een jaar hun gasprijs na 1 september, gemiddeld met 7,3 procent. Variabele tarieven volgen met enige vertraging, omdat leveranciers die periodiek aanpassen.
Wil je weten hoe de gasprijs zich eerder dit jaar ontwikkelde, lees dan gasprijs vooruitzichten 2026.
Wat betaal je nu per m³ gas en per kWh stroom?
Voor een nieuw contract betaal je in september 2026 gemiddeld zo'n €1,71 per m³ gas en €0,285 per kWh stroom, inclusief belastingen. Dat is meer dan het gemiddelde van alle lopende contracten, omdat veel mensen nog een goedkoper contract van vóór de stijging hebben.
| Tarief (incl. btw en energiebelasting) | Gas per m³ | Stroom per kWh |
|---|---|---|
| Gemiddeld variabel tarief alle klanten, augustus 2026 (CBS) | ca. €1,38 | ca. €0,258 |
| Nieuwe contracten, september 2026 (Keuze.nl) | €1,59 tot €1,90, gem. €1,71 | €0,24 tot €0,34, gem. €0,285 |
Bronnen: CBS en Keuze.nl. De bedragen zijn exclusief vaste leveringskosten, netbeheerkosten en de belastingvermindering. Bij een verbruik van 1.200 m³ gas per jaar is het verschil tussen €1,38 en €1,71 ongeveer €400 per jaar. Hoe je rekening is opgebouwd, lees je in energierekening lezen.
Wat is het verschil tussen vast, variabel en dynamisch?
| Contract | Prijs | Opzeggen | Risico |
|---|---|---|---|
| Vast 1 jaar | Vast voor 12 maanden | Opzegvergoeding mogelijk | Laag, maar prijs staat vast op het huidige hoge niveau |
| Vast 3 jaar | Vast voor 36 maanden | Opzegvergoeding mogelijk | Laag op korte termijn, je mist een eventuele daling |
| Variabel | Leverancier past het tarief periodiek aan | Altijd, 1 maand opzegtermijn | Gemiddeld: je volgt de markt met vertraging |
| Dynamisch | Per uur of kwartier (stroom) en per dag (gas) | Altijd, 1 maand opzegtermijn | Hoog bij pieken, laag als je verbruik kunt verschuiven |
Bij een dynamisch contract volgt de prijs per kWh en per m³ de groothandelsmarkt; de vaste leveringskosten en netbeheerkosten per maand blijven gelijk (ACM ConsuWijzer). Leveranciers moeten je de risico's uitleggen, zoals het verschil tussen winter en zomer (ACM). Uitgebreide uitleg staat in vast, variabel of dynamisch energiecontract.
Wat kost het als je eerder van een vast contract af wilt?
Bij een vast contract dat je na 1 juni 2023 hebt afgesloten, mag de opzegvergoeding niet hoger zijn dan het werkelijke verlies van de leverancier (ACM). Ruwweg is dat je resterende verbruik maal het verschil tussen jouw tarief en het huidige marktvergelijkbare tarief voor de resterende looptijd.
Dat werkt in twee richtingen:
- De prijzen zijn gestegen sinds je afsloot: de leverancier lijdt geen verlies als je vertrekt, dus is er vaak geen of een lage vergoeding.
- De prijzen zijn gedaald: dan kan de vergoeding flink oplopen, omdat de leverancier jouw energie duurder heeft ingekocht.
Nu de prijzen hoog zijn, is overstappen uit een oud, goedkoop vast contract zelden nodig. Ga je van een variabel of dynamisch contract naar een vast contract, dan betaal je geen opzegvergoeding. Vraag bij twijfel vooraf een indicatie op bij je leverancier.
Welk contract past bij jouw situatie?
| Jouw situatie | Logische keuze | Waarom |
|---|---|---|
| Krap budget, wilt geen verrassingen | Vast 1 jaar | Vaste maandlasten; na een jaar opnieuw kijken |
| Wilt lang rust, accepteert een hogere prijs | Vast 3 jaar | Drie jaar beschermd tegen verdere stijgingen |
| Verwacht dat prijzen weer dalen, kan een tijdje meer betalen | Variabel | Maandelijks opzegbaar, geen opzegvergoeding |
| EV, warmtepomp of thuisbatterij, verschuift verbruik | Dynamisch | Profiteren van goedkope uren |
| Groot gasverbruik, oud huis | Vast | Een prijspiek in de winter weegt zwaar |
| Zonnepanelen met veel teruglevering | Vergelijk op teruglevering | Salderen stopt op 1 januari 2027 |
Twijfel je tussen vast en variabel, dan is een vast contract van een jaar een middenweg: zekerheid voor de komende winter, en volgend najaar kies je opnieuw. Dit is een algemene afweging, geen persoonlijk advies. Heb je zonnepanelen, lees dan eerst de checklist voor het einde van salderen. Vergelijk actuele tarieven op energie vergelijken.
Wat verandert er per 1 januari 2027 aan je energierekening?
Los van je leveringstarief stijgen in 2027 vooral de netbeheerkosten. De ACM verwacht gemiddeld €89 per jaar meer voor stroomtransport en €52 meer voor gastransport, samen zo'n €141 (ACM). Die kosten betaal je bij elk contract, ook bij een vast contract.
De energiebelasting op gas stijgt volgens het voorstel van €0,7268 naar €0,7457 per m³, die op stroom daalt van €0,11085 naar €0,1065 per kWh (inclusief btw). Per saldo kost dat een gemiddeld huishouden ongeveer €8 per jaar meer. Meer over de belastingkorting lees je in vermindering energiebelasting. Alle wijzigingen staan in wat verandert er op 1 januari 2027. Heb je zonnepanelen, dan komt daar het einde van salderen bij: vanaf 2027 krijg je voor teruggeleverde stroom alleen nog een terugleververgoeding.
Veelgestelde vragen
Alleen als je zekerheid belangrijker vindt dan de kans op een lagere prijs. Je legt de huidige, hoge prijs vast. Een variabel contract kun je maandelijks opzeggen als de prijzen dalen.
De Europese groothandelsprijs (TTF) ging rond 10 september over de €80 per MWh, het hoogste niveau sinds december 2022, door onrust rond de LNG-aanvoer. Leveranciers verhoogden daarna hun tarieven.
Mogelijk een opzegvergoeding. Voor contracten van na 1 juni 2023 mag die niet hoger zijn dan het werkelijke verlies van de leverancier. Zijn de prijzen gestegen sinds je afsloot, dan is die vaak laag of nul.
Voor gas zelden, omdat je je gasverbruik nauwelijks kunt verschuiven. Voor stroom kan het lonen als je een EV, warmtepomp of thuisbatterij hebt en je verbruik naar goedkope uren kunt verplaatsen.
De netbeheerkosten stijgen volgens de ACM met gemiddeld €141 per jaar. De energiebelasting verandert per saldo weinig. Wat je voor de energie zelf betaalt, hangt af van je contract en de marktprijs.
Geschreven door
