Termijnbedrag energie in de winter: verhogen of laten staan?
Door Joris KerkhofBijgewerkt op 7 min lezen
Je termijnbedrag is een gemiddelde over twaalf maanden, maar in januari stook je ruim twee keer zoveel gas als in een gemiddelde maand. Wanneer moet je het termijnbedrag verhogen, wat mag je leverancier en hoe reken je het juiste bedrag uit? Stand per 29 september 2026.
Kort antwoord
Stand per 29 september 2026: je termijnbedrag is een voorschot: je verwachte jaarbedrag gedeeld door twaalf. Dat je in de winter meer verbruikt dan je betaalt, is dus normaal en geen reden om het bedrag te verhogen. Verhogen is wel verstandig als je tarief is gestegen, als je meer verbruikt dan vorig jaar en straks in 2027, omdat de netbeheerkosten dan volgens de ACM gemiddeld zo'n € 141 per jaar stijgen, ongeveer € 12 per maand. Je mag je termijnbedrag meestal zelf aanpassen in de app of op de website van je leverancier. Je leverancier mag het alleen verhogen met een goede reden.
Hoe wordt je termijnbedrag berekend?
Je leverancier schat wat je in een jaar gaat betalen en deelt dat door twaalf. Voor die schatting gebruikt hij je verbruik van vorig jaar en de tarieven uit je contract (ACM ConsuWijzer). Eén keer per jaar volgt de jaarafrekening. Heb je te veel betaald, dan krijg je geld terug. Heb je te weinig betaald, dan betaal je bij.
Het termijnbedrag is dus een gemiddelde. Een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt ongeveer 1.040 m³ gas en 2.430 kWh stroom per jaar (Milieu Centraal, cijfers CBS). Maar dat gas verbruik je niet gelijkmatig over het jaar. In januari gaat gemiddeld 18,4% van je jaarverbruik aan gas op, in maart 13,2% (Keuze.nl). In de zomer gebruik je gas vooral nog om te douchen en te koken.
Hoeveel verbruik je in de winter meer dan je termijnbedrag dekt?
In januari verbruik je ruim twee keer zoveel gas als je termijnbedrag dekt. In de zomer betaal je juist te veel. Dat middelt over het jaar uit. Het voorbeeld hieronder gaat uit van 1.040 m³ gas per jaar en een aangenomen gasprijs van € 1,45 per m³, inclusief energiebelasting en btw. Het is een rekenvoorbeeld: je eigen tarief staat in je contract.
| Maand | Aandeel jaarverbruik | Gas (m³) | Kosten gas | Gasdeel in termijnbedrag |
|---|---|---|---|---|
| Januari | 18,4% | 191 | € 277 | € 126 |
| Maart | 13,2% | 137 | € 199 | € 126 |
| Gemiddelde maand | 8,3% | 87 | € 126 | € 126 |
| Zomermaand (schatting) | ca. 1,5% | 16 | € 23 | € 126 |
Bron voor de percentages januari en maart: Keuze.nl. De zomerwaarde is een schatting. De les: een termijnbedrag dat in januari te laag voelt, kan over het hele jaar precies goed zijn. Kijk daarom naar je jaarverbruik en niet naar één wintermaand.
Wanneer moet je je termijnbedrag wél verhogen?
Verhoog je termijnbedrag als je verwachte jaarbedrag hoger uitvalt dan wat je nu betaalt. Dat gebeurt in deze situaties:
- Je tarief is gestegen. Bij een variabel contract kan de prijs elke maand veranderen. Reken het verschil keer je jaarverbruik: 10 cent per m³ duurder bij 1.040 m³ is € 104 per jaar, bijna € 9 per maand.
- Je verbruikt meer. Thuiswerken, een baby, een extra bewoner of een koud voorjaar tellen snel op. Lees je meter maandelijks af of kijk in de app van je leverancier.
- De netbeheerkosten stijgen in 2027. De ACM verwacht gemiddeld € 89 extra voor stroomtransport en € 52 voor gastransport per jaar, samen zo'n € 141 (ACM). Dat is ongeveer € 12 per maand. De definitieve tarieven volgen in december.
- Je salderingsvoordeel verdwijnt. Heb je zonnepanelen, dan stopt salderen op 1 januari 2027. Je stroomrekening kan dan flink stijgen. Lees de checklist einde salderen.
Snelle check
Tel je termijnbedragen van de afgelopen twaalf maanden op en vergelijk die met je laatste jaarafrekening plus de verwachte stijgingen. Kom je meer dan één maandtermijn tekort, verhoog dan nu met een klein bedrag in plaats van straks een grote naheffing te krijgen.
Mag je energieleverancier je termijnbedrag zomaar verhogen?
Nee, alleen met een goede reden. Volgens de ACM mag je leverancier het termijnbedrag verhogen als de prijzen stijgen, als je meer verbruikt of als de netbeheerkosten omhooggaan (ACM ConsuWijzer). De regel dat je 30 dagen vooraf bericht krijgt, geldt voor tariefwijzigingen en niet voor een aangepast termijnbedrag.
| Vraag | Regel |
|---|---|
| Mag ik mijn termijnbedrag zelf aanpassen? | Vaak wel, via de app of website. Kan dat niet, stuur dan een mail of brief met het bedrag dat je wilt betalen en waarom. |
| Wat als ik het niet eens ben met een verhoging? | Dien een klacht in. De leverancier moet binnen 8 weken beslissen. |
| Wanneer krijg ik te veel betaald geld terug? | Bij de jaarafrekening, via je rekening of verrekend met volgende termijnen. |
| En na een overstap? | Je oude leverancier stuurt binnen 6 weken een eindafrekening. |
Bron: ACM ConsuWijzer. Kom je er met je leverancier niet uit, dan kun je naar de Geschillencommissie. Lees de Geschillencommissie uitgelegd.
Hoe reken je zelf het juiste termijnbedrag uit?
Reken je verwachte jaarkosten uit en deel die door twaalf. Zo pak je het aan:
- Pak je laatste jaarafrekening en noteer je verbruik in m³ gas en kWh stroom.
- Vermenigvuldig dat met de huidige tarieven uit je contract, inclusief energiebelasting en btw.
- Tel de vaste kosten op: vaste leveringskosten en netbeheerkosten per jaar.
- Trek de vermindering energiebelasting eraf. In 2026 is dat ongeveer € 629 inclusief btw per aansluiting. Lees vermindering energiebelasting.
- Deel door twaalf en tel er vanaf januari 2027 zo'n € 12 per maand bij voor de hogere netbeheerkosten.
Hoe je je rekening leest, staat in energierekening lezen. Is je contract duur, dan helpt overstappen meer dan schuiven met termijnbedragen. Vergelijk op energie vergelijken.
Wat gebeurt er met je termijnbedrag als je overstapt?
Je nieuwe leverancier stelt een nieuw termijnbedrag vast en je oude leverancier maakt binnen 6 weken een eindafrekening op (ACM). Stap je midden in de winter over, dan kan die eindafrekening tegenvallen: je hebt in de koude maanden meer verbruikt dan je termijnen dekten, terwijl de goedkope zomermaanden nog niet zijn geweest. Houd daar geld voor apart. Lees ook energiecontract vergelijken en verhuizen en je energiecontract.
Veelgestelde vragen
Niet omdat het winter is. Het termijnbedrag is een jaargemiddelde, dus in de winter betaal je minder dan je verbruikt en in de zomer meer. Verhoog alleen als je tarief of verbruik is gestegen of als je in 2027 met hogere netbeheerkosten rekent.
Alleen al door de hogere netbeheerkosten gemiddeld zo'n € 12 per maand, volgens de eerste prognose van de ACM. Heb je zonnepanelen, dan komt het einde van salderen erbij. Wat je leveringstarief doet, hangt af van je contract.
Meestal wel, via de app of website van je leverancier. Maar een te laag termijnbedrag leidt tot een hogere jaarafrekening, dus verlaag alleen als je verwachte jaarkosten echt lager zijn.
Vraag je leverancier om de berekening en dien een klacht in als die niet klopt. De leverancier moet binnen 8 weken beslissen. Daarna kun je naar de Geschillencommissie.
Geschreven door
