Stadsverwarming uitgelegd: hoe werkt het en wat zijn de kosten?
Door Joris KerkhofBijgewerkt op Gepubliceerd op 4 min lezen
Steeds meer Nederlandse nieuwbouwwoningen draaien op stadsverwarming in plaats van gas. Dit zijn de voordelen, nadelen en concrete kosten van warmtenet vs gas en warmtepomp.
Wat is stadsverwarming?
Stadsverwarming (of warmtenet) levert warm water voor verwarming en douche via een ondergronds netwerk uit een centrale warmtebron. Geen eigen CV-ketel of warmtepomp nodig: de warmte komt 'kant-en-klaar' je huis binnen.
Bronnen voor de warmte:
- Restwarmte uit industrie of afvalverbranding: bijvoorbeeld uit de Rotterdamse haven of uit afvalverbrandingsinstallaties.
- Geothermie (aardwarmte): dieper dan 1 km onder de grond. Steeds vaker in nieuwbouwwijken.
- Biomassa-installaties: tijdelijk, transitie naar duurzaam.
Ruim 700.000 Nederlandse huishoudens zitten op een warmtenet (ACM). Het kabinet wil dat er veel meer bijkomen. De Wet collectieve warmte, die de Eerste Kamer op 9 december 2025 aannam, gaat vanaf 1 januari 2027 gefaseerd in.
Wat kost het versus gas?
| Stadsverwarming | Gas (HR-ketel) | Warmtepomp | |
|---|---|---|---|
| Vaste kosten/jaar | max. €827,91 (ACM 2026) | netbeheer en vastrecht, afhankelijk van je contract | netbeheer en vastrecht stroom, afhankelijk van je contract |
| Variabele kosten/GJ of m³ | max. €40,97 per GJ (ACM 2026) | afhankelijk van je contract | afhankelijk van je contract |
| Typisch jaarverbruik | ca. 25 GJ (rekenvoorbeeld ACM) | verschilt per woning | verschilt per woning en isolatie |
| Totaal/jaar (gemiddeld) | tot ca. €1.852 bij 25 GJ en het maximumtarief | reken met je eigen jaarafrekening | reken met je eigen jaarafrekening |
| CO2-uitstoot | Lager (afhankelijk bron) | Hoog | Laagst (bij groene stroom) |
Stadsverwarming is niet vanzelf goedkoper dan gas: het maximumtarief van de ACM is tot nu toe gekoppeld aan wat je met gas zou betalen, en de vaste kosten zijn hoog. Bovendien heb je geen keuze in leverancier — je woont op een vast warmtenet en betaalt het tarief van het beheerende warmtebedrijf (Vattenfall, Eneco of lokale partij).
Voor- en nadelen
Voordelen
- - Geen CV-ketel of warmtepomp in huis
- - Lagere CO2-uitstoot dan gas
- - Geen onderhoudskosten ketel
- - Stille verwarming (geen apparaat)
- - Schaalvoordelen bij grote netten
Nadelen
- - Geen leverancier-keuze (gebonden monopolie)
- - Hoge vaste aansluitkosten
- - Soms hoge kosten voor warmwater (douche)
- - ACM-tarieven kunnen sterk stijgen
- - Niet altijd duurzaam (afhankelijk bron)
Wat zegt de ACM?
De Autoriteit Consument & Markt stelt jaarlijks maximumtarieven vast. Voor 2026 is dat €40,97 per GJ en maximaal €827,91 per jaar aan vaste kosten, inclusief btw (ACM, 5 december 2025). Sommige warmtebedrijven vragen het maximum, andere minder. Met de Wet collectieve warmte gaat de ACM de tarieven stap voor stap baseren op de werkelijke kosten van warmtebedrijven.
Veelgestelde vragen
Nee, het warmtenet is een gereguleerde monopolie. Per gebied is er één warmtebedrijf. Voor consumenten geen keuzevrijheid zoals bij stroom of gas. De ACM houdt toezicht op tarieven om misbruik te voorkomen.
Beperkt. De warmte zelf komt via warmwater dat ondergronds stroomt — werkt zonder elektriciteit. Maar je woning-installatie (afgiftesysteem, thermostaat en circulatiepomp) heeft stroom nodig. Bij langdurige storing val je dus toch zonder verwarming, net als bij gas.
Alleen als er een warmtenet in je straat ligt. Anders niet mogelijk. Bij grote nieuwbouwwijken wordt het standaard aangelegd. Voor bestaande wijken plant de gemeente sectorgewijs aanleg, vaak in combinatie met groot onderhoud (riool, glasvezel, etc.).
Ja. Dien eerst een klacht in bij je warmteleverancier. Kom je er niet uit, dan kun je naar de Geschillencommissie als je leverancier daarbij is aangesloten. Je kunt het probleem ook melden bij ACM ConsuWijzer. De ACM behandelt geen individuele geschillen, maar houdt toezicht op de maximumtarieven en kan optreden als een leverancier zich niet aan de regels houdt.
Ja. Via de ISDE krijg je als woningeigenaar een vast bedrag van €3.775 voor een aansluiting op een warmtenet (RVO, 2026). Daarnaast hebben sommige gemeenten of warmtebedrijven een eigen regeling. Isoleer je tegelijk, dan kun je ook daarvoor subsidie aanvragen; zie <a href='/kennisbank/isolatie-subsidie-2026-isde-warmtefonds' class='text-indigo-700 underline hover:text-indigo-800'>isolatiesubsidie 2026</a>.
Geschreven door
