Groene stroom in 2026: wat is écht groen en wat is greenwashing?
Door Lisa van den BergBijgewerkt op Gepubliceerd op 5 min lezen
Vrijwel elke energieleverancier biedt 'groene stroom' aan. Maar de meeste daarvan komt via certificaten die niet echt nieuwe duurzame opwek financieren. We leggen uit wat het verschil is en welke leveranciers écht groen zijn.
Wat is groene stroom precies?
Groene stroom is fysiek dezelfde stroom als grijze stroom — je krijgt dezelfde elektronen door het stopcontact. Het verschil zit in de herkomst: bij groene stroom is een hoeveelheid duurzame opwek (zon, wind, biomassa, water) ergens in Europa toegevoegd aan het net.
Aanbieders gebruiken Garanties van Oorsprong (GVO's) als 'bewijs' van groene productie. Eén GVO per MWh duurzame productie. Aanbieders kopen GVO's en koppelen die aan jouw verbruik om je stroom 'groen' te noemen.
Drie niveaus van 'groen'
- Niveau 1: Buitenlandse waterkracht-GVO's (Noorwegen, IJsland). De goedkoopste vorm, vaak 'eco' genoemd. Bestaande hydro-installaties uit jaren '60. Geen extra duurzame opwek financiert.
- Niveau 2: Nederlandse wind- en zon-GVO's. Wel betere financiele bijdrage aan Nederlandse duurzame opwek, maar beperkte impact omdat de installaties al bestaan.
- Niveau 3: PPA's (Power Purchase Agreements). Direct contract tussen leverancier en wind- of zonneparken. Investeert echt in nieuwe duurzame capaciteit. Vandebron, Pure Energie en Greenchoice doen dit. Het meest 'groen'.
Wat zegt Consumentenbond?
In het duurzaamheidsonderzoek naar stroomleveranciers (Consumentenbond, eerder samen met Natuur & Milieu en WISE) scoren kleine groene leveranciers als Pure Energie, Energie VanOns en OM | nieuwe energie het hoogst. Grote leveranciers als Vattenfall, Eneco en Engie scoren middelmatig, budgetleveranciers vaak laag. De Consumentenbond waarschuwt dat bij twee derde van de leveranciers de ingekochte stroom minder groen is dan wat ze leveren: ze 'vergroenen' grijze stroom met losse GVO's.
Welke kiezen?
- Echt impact maken: kies een leverancier met PPA's (Vandebron, Pure Energie, EnergieVanOns). Soms 1-3 cent/kWh duurder dan gemiddeld, maar je financiert echt nieuwe duurzame projecten.
- Goede balans tussen prijs en groen: Greenchoice, Eneco, Essent. Mix van Nederlandse en Noorse GVO's. Realistische groene claim.
- Goedkoop met groen-label: Budget Energie, Vattenfall (voorheen Nuon). Niet 'fout' maar marginale duurzaamheid-impact. Goed voor budget-bewusten die toch een groen-label willen.
Voor een echt impact-gericht keuze, combineer met eigen zonnepanelen. Lees onze gids over salderen 2026 om te zien wat dat oplevert; de salderingsregeling stopt op 1 januari 2027.
Veelgestelde vragen
Vraag bij je leverancier expliciet: 'is jullie groene stroom op basis van Nederlandse wind/zon-PPA, of buitenlandse hydro-GVO's?' Als ze gemiddeld of vaag antwoorden, is het waarschijnlijk vooral GVO-handel. Echte groene leveranciers zijn er trots op en geven duidelijke uitleg.
GVO is een handelscertificaat dat na productie wordt verkocht — losgekoppeld van de fysieke stroom. PPA is een direct contract tussen leverancier en producent: 'wij kopen 100% van jouw windpark voor 10 jaar'. PPA-modellen geven echte garantie dat je geld bijdraagt aan duurzame opwek.
Niet noodzakelijk. Greenchoice en Eneco bieden groene stroom vergelijkbaar in prijs aan grijze van budget-leveranciers. Vandebron en Pure Energie zijn vaak iets duurder (1-3 cent/kWh). Per huishouden is dat 30-90 euro per jaar — relatief klein bedrag voor echte impact.
Leveranciers moeten jaarlijks een stroometiket publiceren met de herkomst van hun stroom, onderbouwd met garanties van oorsprong (in Nederland uitgegeven door VertiCer). De ACM houdt toezicht. Op de stroomrekening of website van je leverancier zie je een opbouw van de stroommix. Bij PPA's krijg je vaak ook een specifiek certificaat dat verbindt aan een Nederlands park. Voor echte zekerheid: investeer zelf in zonnepanelen.
Ja: Vandebron, Pure Energie, EnergieVanOns, Greenchoice (gedeeltelijk). Vandebron (sinds 2019 onderdeel van Essent) heeft een uniek 'koppelmodel' waarbij je direct met een specifieke wind- of zonnepark gekoppeld bent. Pure Energie investeert in nieuwe Nederlandse wind. EnergieVanOns is een coöperatie van Nederlandse opwekkers.
Geschreven door
